REKLAMA
PARTNERZY PORTALU Forbo
×

Szukaj w serwisie

Jak wyglądał proces odbudowy Warszawy po 1945 r.?

  • Autor: Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie
  • 16 wrz 2015 10:43
Jak wyglądał proces odbudowy Warszawy po 1945 r.?
Wystawa "Spór o odbudowę". Stefan Rassalski, Ocalałe partery kamienic w tle widoczny zniszczony Prudential, po 1945, Narodowe Archiwum Cyfrowe
Jak wyglądał proces odbudowy Warszawy po 1945 r.?
Jak wyglądał proces odbudowy Warszawy po 1945 r.?
Jak wyglądał proces odbudowy Warszawy po 1945 r.?
Jak wyglądał proces odbudowy Warszawy po 1945 r.?
Jak wyglądał proces odbudowy Warszawy po 1945 r.?

Odbudowa Warszawy, rozpoczęta 70 lat temu, była na polu urbanistyki profesjonalną dyskusją o tym, jak żyć i mieszkać. Wystawa "Spór odbudowy" organizowana przez Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie i Muzeum Warszawy pokazuje, w jaki sposób stworzono nowoczesne miasto i jakie były główne kwestie sporne, o których dyskutowano.

REKLAMA

Dziś, gdy planowanie przestrzenne nie ma wysokiej pozycji w debacie publicznej, założycielski wkład odbudowy w obecny kształt stolicy bywa ignorowany. Po 1989 roku wzmógł się proces mitologizowania Warszawy międzywojennej. Coraz częściej można napotkać opinie stawiające ją wyżej od współczesnego miasta. Pomija się fakt, że tamta Warszawa była pozbawiona odpowiedniej infrastruktury, tragicznie przeludniona i uboga w zieleń.

Wystawa główna 7. edycji festiwalu Warszawa w Budowie prezentuje powojenną odbudowę jako sposób wychodzenia z kryzysu. Decyzja o odbudowie miasta nie była, jak się często dziś uważa, fanaberią komunistycznych władz czy wyłącznie wyrazem emocji, była planowaniem zakorzenionym w dyskusjach urbanistów jeszcze sprzed zniszczenia miasta w 1944 roku. Trzeba dostrzec, że choć planistom Biura Odbudowy Stolicy nie udało się uratować wszystkich budynków, a niektóre ze względów planistycznych, bądź politycznych rozbierano, to zaproponowany wtedy pomysł na miasto sprawił, że dziś spełnia ono swoje stołeczne funkcje, odzyskało  mieszkańców, otrzymało nowe architektoniczne oblicze, że jest pełne zieleni.

Spór nie toczy się tylko współcześnie – po 1945 roku ścierały się rozmaite punkty widzenia i każda strona miała solidną podbudowę merytoryczną. Zasadniczym pytaniem było: odbudowywać czy budować i projektować od nowa? Zwolennicy przyjętych przez Biuro Odbudowy Stolicy rozwiązań podkreślają, że ta koncepcja łączyła planowanie z myśleniem awangardowym i ideami Ruchu Nowoczesnego w architekturze, a szerzej z procesem modernizacji – gwałtownej, bo wynikającej z wyjątkowej skali zniszczeń, a nie tylko z narzuconej przez nowe władze ideologii.

Jeśli odbudowywać, to co? Za rekonstrukcją całości lub większości zniszczonej wojną zabudowy optował konserwator Jan Zachwatowicz. Wystawa prezentuje projekty odbudowy Starego Miasta i dokonania Komisji Badań Dawnej Warszawy, zainicjowanej przez Stanisława Żaryna. Architekci-konserwatorzy odbudowę pomników kultury uzasadniali koniecznością edukacji przyszłych pokoleń. Inni rekonstrukcji zabytków przeciwstawiali potrzebę nowych inwestycji, wytaczali argumenty związane z wysokimi kosztami prac nad budynkami historycznymi, a nawet podważali wartość zabytkową wielu ocalałych obiektów. Nie chcieli ratować ciasnej zabudowy z przełomu XIX i XX wieku, historyzujących czy secesyjnych budynków w ogóle nie uważając za zabytkowe, a jedynie za wykwity złego gustu i kapitalistycznej spekulacji. Za priorytet uznano zapewnienie stolicy możliwości logicznego rozwoju. W jaskrawej sprzeczności z nim stało przeludnienie przedwojennego Śródmieścia.



Rekomendowane dla Ciebie





REKLAMA

LUDZIE Z BRANŻY