REKLAMA
PARTNERZY PORTALU Ecophon Forbo
×

Szukaj w serwisie

Jakie przesłanki musi spełnić projekt architektoniczny, aby był chroniony prawem autorskim?

  • Autor: Tomasz Podkowiński, Kajetan Patyra
  • 22 wrz 2016 12:40
fot. Fotolia

Przesłanki ochrony prawnoautorskiej w kontekście projektów architektonicznych wyjaśniają Tomasz Podkowiński, radca prawny i Kajetan Patyra, prawnik, doktorant w PAN. Autorzy pracują w Budimex S.A.

REKLAMA

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych[1] (dalej „Prawo Autorskie”), przedmiotem ochrony prawa autorskiego jest „każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia”, czyli utwór. Utwory zaliczamy do kategorii dóbr niematerialnych, w przeciwieństwie do rzeczy, czyli dóbr materialnych. Z uwagi właśnie na ten charakter utworów, należy odróżnić je od ich materialnych nośników, a więc przedmiotów materialnych, na których zostały one utrwalone. W przypadku projektów architektonicznych, utworem będzie sama w sobie koncepcja projektowa, a jego nośnikiem np. kartka papieru, na której został on przedstawiony. Co istotne, ochronie prawnoautorskiej podlega samo dobro niematerialne (utwór), a nie jego nośnik, który zazwyczaj jest chroniony przez prawo własności. Ale dokładnie jakie przesłanki musi spełnić projekt architektoniczny, aby był chroniony Prawem Autorskim?

W przypadku utworów mamy do czynienia z przejawem twórczej działalności człowieka, a więc wyłączona jest ewentualna „twórczość” maszyny. Chodzi tu dosłownie o każde działanie mające znamiona twórczości, bez ograniczeń. Wyrazem twórczości może być rysunek, utwór muzyczny, program komputerowy, a także utwór architektoniczny utrwalony, np. w postaci pięknego budynku. „Jeśli mówimy o czymś twórczym to wyłączyć należy przedmioty odtwórcze, a więc takie, które są efektem określonych reguł i zasad, wymagają jedynie pewnej sprawności i umiejętności, gdzie rezultat jest przewidywalny i z góry określony”[2].

Dzieło, które nie spełnia przesłanki twórczości nie będzie podlegało ochronie Prawa Autorskiego. W przypadku projektów architektoniczno–budowlanych, twórczość będzie bardzo istotnym kryterium przemawiającym za istnieniem ochrony prawnej danego projektu bądź jej brakiem. Należy pamiętać, że w przypadku prac projektowych, musimy uwzględniać różnego rodzaju przepisy, w tym techniczno-budowlane, Polskie Normy i zasady wiedzy technicznej. Często wykonuje się wtedy (na przykład) dane rysunki jedynie odtwórczo, nie wprowadzając elementu oryginalności (kreacji własnego umysłu, własnej wyobraźni). Wydaje się, że w naszym kraju, w przypadku budynków wznoszonych z tzw. wielkiej płyty, czy też budynków stawianych na terenach wiejskich w okresie PRL, spora część projektów architektonicznych charakteryzowała się jedynie wiernym naśladownictwem tych już istniejących, jak i jedynie wiernym wykonywaniem wcześniej przyjętych wytycznych obowiązujących w architekturze i budownictwie. W konsekwencji, w przypadku znakomitej większości takich budynków nie może być mowy o autorskoprawnej ochronie ich projektów, gdyż brak im właśnie elementów twórczości.



Rekomendowane dla Ciebie


FORUM TYMCZASOWO NIEDOSTĘPNE

W związku z ciszą wyborczą dodawanie komentarzy zostało tymczasowo zablokowane.



REKLAMA

LUDZIE Z BRANŻY

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.