REKLAMA
PARTNERZY PORTALU Ecophon Forbo
×

Szukaj w serwisie

Odnaleziono zabytkową łódzką studnię z XIX wieku

  • Autor: UMŁ
  • 11 mar 2019 15:15
Odnaleziono zabytkową łódzką studnię z XIX wieku
fot. UMŁ

Podziemny kanał zwany "Dętką" nie jest jedyną ciekawostką łódzkiego placu Wolności. Pod powierzchnią placu odnaleziono pozostałości po zabytkowej studni z początku XIX wieku. To jedna z najstarszych w mieście publicznych studni.

REKLAMA

Odnaleziona studnia stała przed budynkiem, w którym przed wojną mieścił się magistrat, a obecnie jest Muzeum Archeologiczne. Po wytyczeniu w 1823 roku Nowego Rynku wykopano na jego terenie kilka studni. Korzystali z nich okoliczni mieszkańcy, wodą pojono też konie. Obecny plac Wolności był targowiskiem, czyli miejscem postoju dla licznych konnych zaprzęgów.

Niedawno doszło do uszkodzenia fragmentu jezdni na placu przy muzeum. Okazało się, że pod powierzchnią ulicy znajduje się obszerna komora, w której najpewniej był mechanizm do czerpania wody. Z czasem ręczne studnie w Łodzi zastępowano mechanicznymi, z pompami napędzanymi silnikami na gaz, naftę czy też prąd. Woda czerpana przy użyciu ukrytych pod ziemią mechanizmów  trafiała do metalowych zbiorników, ustawianych na strychach budynków i stamtąd grawitacyjnie spływała rurami do łazienek i toalet. Tak też było w przypadku studni na placu Wolności. 

Niestety, w podziemnej komorze nie odnajdziemy już pompy i silnika. Na ścianie komory pozostał jedynie fragment żeliwnego elementu studziennego mechanizmu. Podziemna komora z czasem była powiększana, ma obecnie kilkanaście metrów sześciennych. Do jakich celów służyła? Nie wiadomo. Może był w niej schron - choć ten - przeciwlotniczy i przeciwgazowy dla pracowników magistratu mieścił się w piwnicach budynku dawnego ratusza przy pl. Wolności 1. Podziemna komora to kolejna zagadka do rozwiązania dla miłośników historii Łodzi.

Zabytkowa studnia przy dawnym magistracie

Wizerunek starej studni sprzed budynku przedwojennego magistratu bez trudu dostrzeżemy na starych zdjęciach Łodzi, pocztówkach z przełomu XIX/XX wieku. To ujęcie wody wraz innymi na placu Wolności zaznaczone jest też na starych mapach. W zasobach archiwalnych ZWIK zachowały się plany z naniesioną dokładnie lokalizacją studni. Zobaczymy ją również na zdjęciach Łodzi z początku lat 
20-tych XX wieku, ale nie ma już jej  na fotografiach wykonanych nieco później - po 1925 roku. Oznacza to, że naziemna, metalowa część została wówczas zdemontowana. Obecnie jedynym śladem
po zabytku jest podziemna komora. Na Nowym Rynku były dwie podobne studnie. Jedna stała przed magistratem, druga przed budynkiem dawnego ratusza (pl. Wolności 1, obecnie siedziba Archiwum Państwowego w Łodzi). Tę drugą również bez trudu odnajdziemy na dawnych rycinach i zdjęciach. Miała ładny, zdobiony, żeliwny naziemny stojak z wahadłem (rączką) do pompowania. Może podczas planowanego remontu placu Wolności uda się odnaleźć podziemne pozostałości po tej drugiej zabytkowej studni?

W 2004 roku ZWIK odrestaurował na placu Wolności zabytkową studnię z lat 30-tych XX wieku, wykonaną przed wojną przez uczniów Szkoły Rzemiosł Towarzystwa Salezjańskiego w Łodzi.

Studnie w Łodzi



Rekomendowane dla Ciebie


DO POBRANIA





REKLAMA

LUDZIE Z BRANŻY

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.