REKLAMA
PARTNER PORTALU Forbo
×

Szukaj w serwisie

Pomnik Poznańskiego Czerwca 1956 – miejsce pamięci i symbol Poznania

  • Autor: PAP
  • 27 cze 2016 12:12
Pomnik Poznańskiego Czerwca 1956 – miejsce pamięci i symbol Poznania
autor: Sludge G, źródło: flickr.com (CC BY-SA 2.0)

Od 35 lat w centrum Poznania stoją Poznańskie Krzyże, pomnik upamiętniający pierwszy zryw robotników w powojennej Polsce. Pomysł na jego powstanie spotkał się z etuzjazmem, ale wyniki konkursu na projekt budziły skrajne emocje. Dziś Pomnik Poznańskiego Czerwca 1956 jest nie tylko miejscem pamięci, ale i jednym z najważniejszych symboli Poznania.

REKLAMA

Na uroczystości odsłonięcia monumentu 28 czerwca 1981 roku zebrał się 200 tys. tłum mieszkańców. Pomnik stanął w Poznaniu w 25. rocznicę Czerwca.

60 lat temu, 28 czerwca 1956 r. poznańscy robotnicy Zakładów Cegielskiego, wówczas Zakładów im. Stalina, podjęli strajk generalny i zorganizowali demonstrację uliczną, krwawo stłumioną przez milicję i wojsko. Według badań IPN w starciach zginęło co najmniej 58 osób, a kilkaset zostało rannych.

Inicjatywa stworzenia Pomnika Poznańskiego Czerwca 1956 roku była związana z powstaniem poznańskich struktur Solidarności. Na pierwszym spotkaniu Międzyzakładowego Komitetu Założycielskiego Wielkopolska NSZZ "Solidarność" 10 października 1980 roku, pracownik naukowy ówczesnej Akademii Rolniczej w Poznaniu Roman Schefke zaproponował, by poznańskich robotników uhonorować pomnikiem.

Maria Skrzypczak z Muzeum Powstania Poznańskiego - Czerwiec 1956, powiedziała PAP, że pomysł spotkał się z duża aprobatą, tym bardziej, że właśnie w tamtym czasie powstawał gdański pomnik poległych stoczniowców.

"Pomnik w Gdańsku, który finalnie odsłonięto w grudniu 1980 roku bardzo mobilizował środowisko poznańskie. Już dwa dni po pierwszym zebraniu, prezydium NSZZ +Solidarność+ podjęło uchwałę o powołaniu Społecznego Komitetu Budowy Pomnika Poznańskiego Czerwca. Na czele 12-osobowego komitetu stanął poznański literat, poeta, uczestnik manifestacji w 1956 roku Roman Brandstaetter" - powiedziała Skrzypczak.

Jak dodała, pierwsze problemy w związku z powstaniem pomnika pojawiły się jednak już na etapie samego konkursu, w którym miał być wyłoniony projekt do realizacji.

Konkurs został ogłoszony 5 grudnia 1980 roku przez Społeczny Komitet w porozumieniu z poznańskim Związkiem Polskich Artystów Plastyków (ZPAP) oraz Stowarzyszeniem Architektów Polskich (SARP).

"Podczas konkursu najważniejsze były założenia ideowe, które projekty miały spełniać. Pomnik Poznańskiego Czerwca musiał operować symbolem krzyża i symbolem orła. Konkurs miał charakter otwarty, co oznaczało, że projekty mogli przesyłać nie tylko profesjonalni artyści, ale i amatorzy" - powiedziała Skrzypczak.

Konkurs cieszył się dużą popularnością. Łącznie nadesłanych zostało 67 projektów. W jury oceniającym prace zasiedli członkowie ZPAP-u, SARP-u i Społecznego Komitetu Budowy Pomnika.

Na przełomie stycznia i lutego 1981 roku prace zostały zaprezentowane mieszkańcom w poznańskiej galerii Arsenał na Starym Rynku i wtedy - jak podkreśliła Skrzypczak - "rozpętała się prawdziwa burza". Praca, która zdobyła pierwsze miejsce i została wskazana do realizacji przez jury, projekt Anny i Krystiana Jarnuszkiewiczów oraz Marka Sarełły zatytułowany "Kierunek", bardzo nie spodobała się poznaniakom.



Rekomendowane dla Ciebie





REKLAMA

LUDZIE Z BRANŻY