REKLAMA
PARTNER PORTALU
×

Szukaj w serwisie

Warszawska Praga z kolejnym zabytkiem

  • Autor: Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Warszawie
  • 18 paź 2019 14:57
Warszawska Praga z kolejnym zabytkiem
fot. mat. Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Warszawie
Warszawska Praga z kolejnym zabytkiem
Warszawska Praga z kolejnym zabytkiem
Warszawska Praga z kolejnym zabytkiem
Warszawska Praga z kolejnym zabytkiem

Prof. dr hab. Jakub Lewicki, Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków, podjął decyzję o wpisie do rejestru zabytków nieruchomych województwa mazowieckiego kamienicy Barańskich (budynku frontowego wraz z oficynami i terenem posesji), położonej w Warszawie przy ul. Środkowej 11 z uwagi na zachowane wartości artystyczne, historyczne i naukowe obiektu.

REKLAMA

Budynek przy ul. Środkowej 11 (d. nr hip. 1232-PR) został wzniesiony na części dawnej działki hip. 71 i 71A, która w 1902 r. została podzielona na mniejsze posesje przy ul. Środkowej 9 i 11. Pierwszym właścicielem działki została Julia Germanowna Roselfeld. W 1913 r. kolejny właściciel, Antoni Barański uzyskał pozwolenie na budowę kamienicy, która została wzniesiona w 1914 r. Projektant kamienicy nie jest znany. Pierwotnie przewidywano wzniesienie kamienicy czterokondygnacyjnej, ostatecznie wybudowano budynek o większych gabarytach, przypuszczalnie oficyna północna została wzniesiona nieco później. W 1917 r. nieruchomość zakupił Franciszek Areus, a w 1923 r. Lejba i Jakub Gelieber. W 1925 r. właścicielami kamienicy zostało małżeństwo Anna i Stanisław Turkowscy. Kamienica składała się wówczas z sześciokondygnacyjnego budynku frontowego o charakterze mieszkalnym z lokalami użytkowymi na parterze, dwóch siedmiokondygnacyjnych oficyn, jednopiętrowych murowanych oficyn od strony południowej, dwóch oficyn poprzecznych oraz wozowni, szopy i pomieszczeń gospodarczych. W dwudziestoleciu międzywojennym w budynku frontowym mieściła się siedziba Towarzystwa Bibliotek Powszechnych, a oficyny zostały zaadaptowane na potrzeby zakładu wędliniarskiego Stanisława Turkowskiego. W tym też czasie nadbudowano jedną z oficyn południowych z przeznaczeniem na funkcje magazynowo-administracyjne oraz wykonano taras nad oficyną poprzeczną. Po II wojnie światowej kamienica wraz z zakładem została upaństwowiona. Po kilku latach zaniechano produkcji wędlin, a oficyny w tylnej części działki i zabudowania fabryczne, z wyjątkiem jednego budynku przekształconego wówczas na funkcje mieszkalne, zostały rozebrane. W 2015 r. kamienica została zwrócona przedwojennym właścicielom.

Kamienica, stanowiąca wartościowy przykład architektury wczesnomodernistycznej, łączącej wpływy secesji i uproszczonego klasycyzmu, jest jednym z cenniejszych elementów historycznej zabudowy ul. Środkowej. Monumentalny i reprezentacyjny charakter budynku podkreślono poprzez jego gabaryty, dominujące nad ówczesną zabudową ulicy, a także zastosowaną dekorację: wyważony i oszczędny detal elewacji wzbogacony o wyszukaną formę szczytu i otworu okiennego w środkowej osi, zwieńczenia pseudoryzalitów oraz balkony. Zastosowanie detalu w formie stylizowanych głów i rozety pod wykuszem stanowi natomiast świadectwo trwałości estetyki z przełomu XIX i XX w. oraz popularności tradycyjnej dekoracji sztukatorskiej. Wewnątrz budynku zachował się w znacznym stopniu oryginalny wystrój: drewniane schody z balustradą o szerokich, drewnianych słupkach i profilach tworzących ramę gęsto wypełnioną pionowymi szczeblinami, dwuskrzydłowe drzwi z bogatą dekoracją snycerską i szkleniem w górnej płycinie. Wewnątrz, w większości lokali znajdują się parkiety taflowe i z klepki, wewnętrzna stolarka drzwiowa z mosiężnymi okuciami, sporadycznie dekoracja sztukatorska (rozety). Na szczególną uwagę zasługują zachowane w kilku lokalach piece ceramiczne o bogatej secesyjnej i klasycyzującej dekoracji.

Wartość historyczna budynku wiąże się z rozwijającym się na początku XX w. ruchem budowlanym, który był konsekwencją lokalizacji na terenie Pragi zakładów przemysłowych oraz rozwoju sieci komunikacyjnej. Popularność i rosnący prestiż Nowej Pragi wiązał się z budowa budynków o wielkomiejskim charakterze, czego przykładem jest kamienica przy ul. Środkowej 11. Nie bez znaczenia jest również związek budynku z rodziną Turkowskich, właścicieli mieszczącego się w oficynach budynku, cenionego przez warszawiaków zakładu wędliniarskiego.

4Buildings - nowe wydarzenie branży budowlanej w Polsce i cztery niezależne konferencje o najważniejszych trendach w budownictwie XXI wieku - już 15-17 listopada w Katowicach. Zarejestruj się teraz!

Podobał się artykuł? Podziel się!


Rekomendowane dla Ciebie


DO POBRANIA





REKLAMA

LUDZIE Z BRANŻY

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.