REKLAMA
PARTNER PORTALU
×

Szukaj w serwisie

Bohdan Butenko - architekt książki

  • Autor: PAP
  • 21 paź 2019 10:00
fot. Fotolia

Bohdan Butenko zrewolucjonizował polską ilustrację - pierwszy potraktował książkę jako całość graficzną, wprowadził uproszczone rysunki, skróty myślowe. Zmarły 14 października rysownik jest jednym z bohaterów właśnie wydanej książki Barbary Gawryluk.

REKLAMA

"Niewielu jest w powojennej historii polskiej ilustracji książkowej artystów tak rozpoznawalnych, autorów postaci bezbłędnie wymienianych przez kilka pokoleń, uwielbianych przez czytelników, a równocześnie tak unikających sławy, mediów, starających się żyć swoim tempem i ponad wszystko ceniących sobie prywatność i święty spokój" - pisze Gawryluk w książce "Ilustratorki i ilustratorzy. Motylki z okładki i smoki bez wąsów", wspominając dziennikarzy zwiedzonych przez "uroczego, uśmiechniętego starszego pana, który owijał ich wokół palca i mówił dokładnie tyle, ile chciał i to, co sobie zaplanował.

Lakoniczność Butenko zaprezentował już na początku rozmowy z Gawryluk: indagowany przez autorkę książki, dlaczego zajął się ilustracją dla dzieci, Butenko odpowiedział pytaniem "Czy zna pani jakieś wydawane obecnie ilustrowane książki dla dorosłych?".

Zanim skończył warszawską ASP, studiował krótko polonistykę, oraz śpiew w Wyższej Szkole Muzycznej. Dyplom zrobił w 1955 r. w klasie Jana Marcina Szancera. Lubił podkreślać, że jest pośrednim uczniem Matejki. "Uczniem Matejki był Mehoffer, uczniem Mehoffera był Szancer. A ja jestem uczniem Szancera" - mawiał.

Tuż po dyplomie w 1955 roku Butenko rozpoczął pracę w wydawnictwie Nasza Księgarnia jako redaktor artystyczny. To tutaj w roku 1956 ukazała się jego pierwsza książka dla dzieci "Pan Maluśkiewicz i wieloryb" Juliana Tuwima. Podobno redaktorzy, zaskoczeni rysunkami Butenki, przeprowadzili konsultacje w pobliskiej podstawówce. "Doszło do tego, że pracownica wzięła tekst książki, moje prace i poszła do szkoły. Czytała, pokazywała rysunki i patrzyła na reakcję dzieci. Okazało się, że moja wybujała fantazja jest niczym w porównaniu z radykalizmem dzieci" - wspominał Butenko.

Na rysunkach Bohdana Butenki wychowało się kilka pokoleń, jego dzieł opatrzonych słynną sygnaturą Butenko Pinxit - jest podobno ok. 250. Jednak w latach 50. styl Butenki był bardzo nowatorski. Jak pisze kulturoznawca Mikołaj Gliński na portalu Culture.pl, "rewolucja, którą Butenko wprowadził do polskiej ilustracji, polegała na potraktowaniu książki, jako autonomicznego bytu. Jako pierwszy zaczął myśleć o niej, jako o całości, na którą składają się elementy introligatorskie, typograficzne, rysunkowe, fotograficzne - razem miały dopiero tworzyć wielopoziomową narrację plastyczną. Z tego powodu Butenkę określa się niekiedy mianem +architekta+ książki". Każda książka Butenki jest całością konsekwentnie podporządkowaną jednej koncepcji graficznej - od okładki i ilustracji przez paginację, numery rozdziałów, spis treści. Często pojawia się motyw scalający, jak ślady stóp w "I ty zostaniesz Indianinem". Butenko porównywał projektowanie książki do robienia swetra na drutach: "Trzeba dziergać tak, żeby się nie pruło" - mawiał.



Rekomendowane dla Ciebie


DO POBRANIA





REKLAMA

LUDZIE Z BRANŻY

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.