REKLAMA
PARTNERZY PORTALU Forbo
×

Szukaj w serwisie

Prof. Bryła - twórca pierwszego na świecie spawanego mostu i konstruktor Prudentialu

  • Autor: PAP
  • 08 sie 2016 09:16
Prof. Bryła - twórca pierwszego na świecie spawanego mostu i konstruktor Prudentialu
Prudential, autor: strzelec, źródło: flickr.com (CC BY 2.0)

Prof. Stefan Bryła był twórcą pierwszego na świecie spawanego mostu drogowego, który w 1929 r. stanął w Maurzycach k. Łowicza. Masowo przyjeżdżali wówczas oglądać go inżynierowie m.in. z Francji i Niemiec. Był uznanym na całym świecie pionierem spawalnictwa, a jego dziełem były m.in. konstrukcja wieżowca Prudential w Warszawie.

REKLAMA

Podczas II wojny światowej prof. Bryła opracował dla oddziałów AK podręcznik "Jak niszczyć stalowe mosty" i 10-letni plan powojennej odbudowy Polski. Za prowadzenie tajnego nauczania został rozstrzelany przez Niemców w grudniu 1943 r. "Myślę, że jest to postać bardzo niezasłużenie zapomniana" - mówi o prof. Bryle, Maciej Zalewski z łódzkiego oddziału GDDKiA, która kilka lat temu wyremontowała most w Maurzycach na rzece Słudwi.

Stefan Bryła (ur. w 1886 r. w Krakowie) był cenionym inżynierem budowlanym, pionierem spawalnictwa i wieloletnim posłem na Sejm II RP. Wykładał budowę mostów na Politechnice Lwowskiej i budownictwo na Politechnice w Warszawie. W okresie międzywojennym projektował i pomagał budować liczne obiekty m.in. budynki mieszkalne, hale targowe, szpitale, mosty.

Był autorem konstrukcji m.in. wieżowca Prudential (Hotel Warszawa), budynków Muzeum Narodowego i Muzeum Wojska Polskiego oraz gmachu Poczty Głównej przy ul. Świętokrzyskiej w Warszawie. Wśród jego projektów są budynki Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Wzajemnych w Warszawie i w Łodzi, "Drapacza Chmur" i Hali Targowej w Katowicach oraz budynek Biblioteki Jagiellońskiej w Krakowie.

Prawdziwą sławę w okresie międzywojennym przyniósł mu jednak most w podłowickich Maurzycach, który połączył brzegi rzeki Słudwi w sierpniu 1929 r. Powodem była unikatowa w owych czasach konstrukcja mostu, przy budowie którego tradycyjne nity łączące, zastąpiono spawaniem elementów.

"To pierwsza na świecie taka konstrukcja, absolutnie pionierski krok, który spowodował ogromny zysk dla gospodarki. Ten most, gdyby wykonany był w tradycyjnej wówczas technologii, czyli nitowania ważył by ok. 70 ton - ta konstrukcja waży ok. 55 ton" - opowiadał PAP Zalewski.

Skromny most był w okresie międzywojennym obiektem wzmożonego zainteresowania inżynierów z całej Europy. Masowo przyjeżdżali tu specjaliści z tak wysoko rozwiniętych państw jak Francja czy Niemcy. "Oni podziwiali, patrzyli jak to jest zrobione ponieważ spawalnictwo wówczas dopiero raczkowało. I dzięki m.in. dziełu prof. Bryły mogło się dalej rozwijać i pozwalać na powstawanie konstrukcji o jakich wcześniej nikt nie marzył" - dodał.

Prof. Bryła był uznanym na całym świecie inżynierem i teoretykiem spawalnictwa. W 1928 roku opracował pierwsze na świecie przepisy spawania konstrukcji stalowych w budownictwie. Ceniono go w Japonii oraz w USA, gdzie współpracował m.in. przy budowie wieżowców w Nowym Jorku i Chicago.

Stefan Bryła był też politykiem - posłem na Sejm II RP w latach 1926-1935, ale także niezwykle szanowanym i cenionym nauczycielem akademickim. Był także - jak podkreśla Zalewski - wielkim patriotą, niesłychanie zaangażowanym w sprawy Polski. W 1918 uczestniczył w walkach o Lwów, a w latach 1919-1920 brał udział w obronie Warszawy.



Rekomendowane dla Ciebie





REKLAMA

LUDZIE Z BRANŻY