REKLAMA
PARTNERZY PORTALU Forbo
×

Szukaj w serwisie

Cafe Jerozolima przypomni dzieje przedwojennego Będzina

  • Autor: PAP
  • 07 wrz 2015 09:34

W zrekonstruowanej przedwojennej żydowskiej kawiarni będzie można poczuć atmosferę przedwojennego Będzina (Śląskie), zamieszkałego wówczas w ponad połowie przez ludność żydowską. To kolejne przedsięwzięcie mające przypominać historię tego miasta.

REKLAMA

"Kawiarnia to swoisty wehikuł czasu, dzięki któremu chociaż na chwilę będziemy mogli zatrzymać się w dawnym Będzinie i poczuć jego klimat, zapach, smaki" - powiedział PAP pomysłodawca przedsięwzięcia Adam Szydłowski.

Podkreślił, że w zrekonstruowanej kawiarni znajdą się również zbierane przez niego przez lata pożydowskie pamiątki. "Będzie można zobaczyć oryginalne urządzenia i przedmioty z okresu przedwojennego na przykład ocalone stare Tory, kufle, butelkę po piwie, krzesła z dawnej żydowskiej fabryki oraz dokumenty, dowody osobiste i zdjęcia" - zaznaczył Szydłowski.

Nazwa kawiarni "Cafe Jerozolima" również nawiązuje do przedwojennych dziejów Będzina, najstarszego i największego ośrodka społeczności żydowskiej na terenie Zagłębia Dąbrowskiego, nazywanego "Jerozolimą Zagłębia".

Według spisu policyjnego z grudnia 1939 roku Będzin zamieszkiwało ponad 33 tys. obywateli żydowskich, a w całym powiecie będzińskim było ich ponad 45 tys. Przed wojną w ścisłym centrum społeczność żydowska stanowiła nawet 80-90 proc., nadając ton życiu miasta. W Będzinie działały żydowskie partie polityczne, stowarzyszenia kulturalne, prasa, kluby sportowe.

Oprócz pamiątek i zabytków w "Cafe Jerozolima" będzie można też zjeść tradycyjną paschę czy ciasto cynamonowe przy grającej z głośników przedwojennej muzyce i muzyce klezmerów (niegdyś związanej z żydowskimi obrzędami religijnymi). Ma to być również miejsce spotkań historycznych i lekcji o kulturze żydowskiej.

Uroczyste otwarcie kawiarni zaplanowane było na sobotę. Znajduje się ona, jak podkreślił Szydłowski, w domu należącym "od zawsze" do żydowskiej rodziny Lemel. "Można powiedzieć, że teraz historia zatoczyła koło. Po 70 latach na ich domu znów zawiśnie hebrajski napis" - dodał pomysłodawca.

Przedwojenne dzieje Będzina przez lata nie były przez mieszkańców poruszane. Od kilkunastu lat grupa miłośników historii stara się przywracać pamięć o dawnych mieszkańcach miasta. M.in. w 2010 r. otwarto tam odnowiony Dom Modlitwy Cukermanów, jeden z ok. 40 ocalałych i udostępnionych do zwiedzania domów modlitwy z Polsce i jedyny w woj. śląskim.

Karolina Jakoweńko z opiekującej się tym miejscem Fundacji Brama Cukermana podkreślała wówczas, że prace przy renowacji przedwojennego, prywatnego żydowskiego domu modlitwy obejmowały m.in. renowację malowideł, pokrywających praktycznie całość ścian liczącego ok. 60 m kw. pomieszczenia.

Głośnym echem w Polsce odbiła się organizowana również w 2010 r. rekonstrukcja historyczna przedstawiająca likwidację żydowskiego getta w Będzinie. Budzącą liczne kontrowersje inscenizację, w której wzięło udział prawie 200 osób, obserwatorzy uznali za dobrze zorganizowaną i potrzebną.

II wojna światowa spowodowała zagładę ponad 30 tys. będzińskich Żydów. Do historii miasta przeszło m.in. spalenie synagogi wraz z modlącymi się ludźmi, uliczne egzekucje, deportacje do obozów śmierci i ostateczna likwidacja getta w sierpniu 1943 roku. Po wojnie do rodzinnego miasta powróciło niespełna 900 osób.

Z Będzina wywodzą się m.in. Rutka Laskier (1929-1943), której pamiętnik stał się świadectwem Holocaustu oraz francuski kardynał Jean-Marie Lustiger (1926-2007).

Podobał się artykuł? Podziel się!




REKLAMA

LUDZIE Z BRANŻY

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.