REKLAMA
PARTNERZY PORTALU Forbo
×

Szukaj w serwisie

Warszawa miała być miastem na wskroś modernistycznym: wywiad z dr Arturem Bojarskim

  • Autor: PAP
  • 14 lut 2020 10:40
Warszawa miała być miastem na wskroś modernistycznym: wywiad z dr Arturem Bojarskim
Fot. Shutterstock / Aquatarkus

Należy pamiętać, że Warszawa miała być nowym miastem również pod względem społecznym. Planowano niemal całkowitą wymianę struktury społecznej. Ludzie, którzy ocaleli, mieli być mniejszością – mówi PAP dr Artur Bojarski, autor książek „Z kilofem na kariatydę. Jak nie odbudowano Warszawy” i „Rozebrać Warszawę. Historie niektórych wyburzeń po 1945 r.”. 75 lat temu, 14 lutego 1945 r., powołano Biuro Odbudowy Stolicy.

REKLAMA

Polska Agencja Prasowa: Czy po siedemdziesięciu pięciu latach jesteśmy w stanie oszacować rzeczywistą skalę zniszczeń zabudowy Warszawy? Na ile informacje zbierane przez Biuro Odbudowy Stolicy są wiarygodne?

Dr Artur Bojarski: BOS szybko rozpoczął inwentaryzację zniszczeń. Wydaje się, że szacunki sporządzane w pierwszej połowie 1945 r. należy uznawać za najbardziej wiarygodne. Nie zostały bowiem zniekształcone przez późniejsze zniszczenia spowodowane m.in. warunkami atmosferycznymi. BOS szacowało zniszczenia zabudowy na 75 proc. Między bajki możemy więc włożyć późniejsze opowieści o zniszczeniu miasta w 90 proc. Te wygórowane dane były później używane w celach propagandowych.

Należy dodać, że według pierwszych danych BOS Śródmieście zostało całkowicie zniszczone w 60 proc., reszta budynków była zachowana lub nadawała się do remontu. Wola została całkowicie zniszczona w 65 proc. Mniej zdewastowane były dzielnice północne, takie jak Żoliborz i Bielany w ponad 40 proc., a na południu Mokotów zniszczony w blisko 40 proc.

PAP: Jakie poglądy polityczne i urbanistyczne reprezentowali architekci związani z Biurem Odbudowy Stolicy?

Dr Artur Bojarski: W BOS działała grupa architektów, którzy swoje kariery rozpoczynali przed wojną. Mam na myśli m.in. Stanisława Brukalskiego, Romana Piotrowskiego, Szymona i Helenę Syrkusów, Stanisława Albrechta czy Bohdana Lacherta, którzy już przed wojną byli znanymi zwolennikami modernizmu i funkcjonalizmu. Zaprojektowali wiele modernistycznych budynków wybudowanych w Warszawie i innych miastach. W BOS pracowali też powojenni absolwenci architektury, tacy jak Józef Sigalin. Zdecydowana większość z nich reprezentowała poglądy skrajnie lewicowe, wręcz komunistyczne. Nieliczni, m.in. Kazimierz Marczewski, reprezentowali przedwojenne środowisko Polskiej Partii Socjalistycznej. Można powiedzieć, że rolę listków figowych pełnili profesorowie architektury Piotr Biegański i Jan Zachwatowicz, którzy byli niezależnymi naukowcami, pozostającymi z dala od polityki. Jednak to nie oni decydowali o głównych kierunkach przebudowy stolicy.

Architekci BOS byli zwolennikami zabudowy egalitarnej, zacierania różnic między Śródmieściem a dzielnicami obrzeżnymi. Interesowała ich zabudowa blokowa, m.in. rozbudowa tego rodzaju osiedli, które udało się wybudować tuż przed wojną, np. na Żoliborzu i Kole. W ich planach zabudowa blokowa miała docierać aż do Śródmieścia Warszawy, poza wyodrębnionymi obszarami dzielnicy rządowej i dzielnicy zabytkowej. Ta pierwsza również miała mieć charakter modernistyczny, a więc składać się głównie z luźno rozrzuconych gmachów o przeznaczeniu administracyjnym. Było to zatem całkowite odejście od poprzedniego układu urbanistycznego i architektonicznego. Miało to być nowe miasto.



Rekomendowane dla Ciebie


DO POBRANIA





REKLAMA

LUDZIE Z BRANŻY

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.