REKLAMA
PARTNERZY PORTALU Forbo
×

Szukaj w serwisie

Warszawa miała być miastem na wskroś modernistycznym: wywiad z dr Arturem Bojarskim

  • Autor: PAP
  • 14 lut 2020 10:40
Warszawa miała być miastem na wskroś modernistycznym: wywiad z dr Arturem Bojarskim
Fot. Shutterstock / Aquatarkus

Należy pamiętać, że Warszawa miała być nowym miastem również pod względem społecznym. Planowano niemal całkowitą wymianę struktury społecznej. Ludzie, którzy ocaleli, mieli być mniejszością – mówi PAP dr Artur Bojarski, autor książek „Z kilofem na kariatydę. Jak nie odbudowano Warszawy” i „Rozebrać Warszawę. Historie niektórych wyburzeń po 1945 r.”. 75 lat temu, 14 lutego 1945 r., powołano Biuro Odbudowy Stolicy.

REKLAMA

CDT w Al. Jerozolimskich był swego rodzaju wypadkiem przy pracy. Projekt Zbigniewa Ihnatowicza był jedną z niewielu takich realizacji sprzed 1949 r. To wzorcowy przykład modernizmu. Dlatego jeszcze w czasie budowy był tak mocno krytykowany, pojawiały się nawet propozycje zmiany planów. Architekt Helena Syrkusowa proponowała nadanie mu cech socrealistycznych.

Socrealizm oznaczał ogromną zmianę planów przebudowy miasta. Wprowadzono historyzm. W miejsce prostych, gładkich elewacji modernistycznych zaproponowano elewacje ozdobne, głównie klasycyzujące. Przykładem jest tu Marszałkowska Dzielnica Mieszkaniowa. Największą zaletą tej zmiany był powrót do zabudowy pierzejowej. Moderniści budowali w poprzek ulic, "antypierzejowo". Socrealizm zakwestionował ten styl, wprowadzając zabudowę obrzeżną.

PAP: Jaki był wpływ "towarzyszy radzieckich" na plany BOS? Czy mieli decydujący głos czy raczej sugerujący?

Dr Artur Bojarski: Trudno powiedzieć, ponieważ nie posiadamy dostępu do postsowieckich archiwów. Wiemy jednak, że polscy architekci pracujący na zlecenie BOS robili to tak, aby polskie władze komunistyczne i strona sowiecka były z tego zadowolone. Wiemy też, że przy projektowaniu nowych tras tranzytowych przez Warszawę był obecny sowiecki gen. Jurij Bordziłowski. To pod jego czujnym okiem wytyczano np. Trasę W-Z. Zdarzały się także oficjalne wizyty, np. Sergiusza Czernyszewa, głównego architekta Moskwy, czy Wiktora Baburowa - generalnego architekta planowania przestrzennego Moskwy. Delegacje sowieckie krytykowały m.in. istniejącą jeszcze zabudowę Powiśla, zbyt małą ilość zieleni w Śródmieściu lub brak wielkich szerokich arterii przecinających miasto. Wszystkie te postulaty były zbieżne z planami i działaniami BOS.

Do 1949 r. nie dochodziło do żadnych konfliktów pomiędzy BOS a władzami. Później pojawiły się nieporozumienia. Przedstawiciele reżimu, szczególnie Bolesław Bierut, przestali być zadowoleni z promowanego przez BOS modernizmu oraz skali wyburzeń. Już wówczas było widać, że zburzono zbyt dużo kamienic, które mogły zostać odbudowane. Tymczasem mieszkańcy Warszawy nie mieli gdzie mieszkać, gnieździli się w suterenach lub w kamieniczkach i domach podwarszawskich miejscowości. Bierut mówił, że BOS wyburzał "na prawo i lewo". Nie podobał mu się również modernizm, szczególnie że z Moskwy przyszły już wytyczne nakazujące wprowadzenie stylu socrealistycznego i potępienie modernizmu. Krytyka ta przyczyniła się do likwidacji BOS w 1950 r.



Rekomendowane dla Ciebie


DO POBRANIA





REKLAMA

LUDZIE Z BRANŻY

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.