Zakaz plastiku? Do łask wrócą materiały naszych dziadków



PropertyDesign.pl - 07-02-2019 09:00


Jak zakaz plastiku wpłynie na branżę projektowania i pracę designerów? Jakie materiały pojawią się na rynku? Odpowiedzi szukaliśmy u Katarzyny Chudyńskiej-Szuchnik i Pawła Jasiewicza, kuratorów wystawy "Praga na wzór. Projektowanie z rzemiosłem" w Muzeum Warszawskiej Pragi.

Jak decyzja komisji europejskiej o wycofaniu jednorazowych produktów wpłynie na projektowanie i rynek designu? Jakie procesy zaobserwujemy?

Paweł Jasiewicz: Przede wszystkim wpłynie na producentów opakowań, którzy będą musieli przestawić się na produkcję z materiałów biodegradowalnych, lub nadających się do wielokrotnego recyklingu i w jak najmniejszym stopniu zanieczyszczających środowisko. Projektanci się dostosują, ponieważ taka jest ich rola, w szczególności ci, co zajmują się projektowaniem produktów. W niedługim czasie zobaczymy szereg opakowań prawdopodobnie łatwych do utylizacji, a ich forma może odbiegać od tej, do której przywykliśmy.   

Katarzyna Chudyńska- Szuchnik: Mam nadzieję, że przy tej okazji projektując będziemy inspirowali się też tym, jakich opakować używali nasi dziadkowie  - woreczki z juty, papier, blaszane opakowania to niezwykle wdzięcznie przedmioty, które pokazywane są przecież na wystawach.

Jakie niesie to wyzwania dla designerów?

Paweł Jasiewicz: Wydaje mi się, że powinno mieć miejsce kilka procesów równolegle. Należy zrozumieć technologie wytwarzania i właściwości nowych surowców, z których określone opakowania jednorazowe będą wykonane. Wpłynie to na cel zastosowania danego materiału, formę opakowania, sposób jego dystrybucji i przechowywania, co przełoży się na cenę końcową i sprzedaż. Powinniśmy rozumieć, że projektowane przez nas przedmioty, nie powinny być wykonane z materiałów toksycznych, nienadających się do ponownego przetworzenia. Należy proponować swoim klientom przestawienia się na produkcję w jak najmniejszym procencie wpływającą negatywnie na środowisko naturalne. Rozumiem tu korzystanie z energii ze źródeł odnawialnych, produkcję w idei Cradel to Cradel, czyli z surowców, które po recyklingu nie tracą, na jakości i można z nich wytworzyć kolejny produkt o tej samej, jakości co pierwszy.

Coraz popularniejsza jest również tzw. ekonomia współdzielenia – chcemy kupować mniej, a bardziej świadomie, zależy nam na produktach trwałych i na lata, coraz częściej decydujemy się na sprawdzony produkt z „drugiej ręki”. Jak zatem projektować, aby wytworzony produkt był zarazem użytkowy, designerski i na lata?

Paweł Jasiewicz: Trudno jest taki produkt zaprojektować, który dobrze się będzie starzał, oprze się zmianie technologii i trendów. Istnieją kategorie produktów, które musimy zmieniać, ponieważ wymusza to na nas ich, jakość i tempo, w jakim się zużywają. Również są przedmioty, które mogą nam wystarczyć do końca życia. Tylko czy my, jako konsumenci chcemy mieć ten sam stół na długie lata i czy nie ulegniemy zachodzącym zmianom kulturowym, technologicznym i modowym?

Katarzyna Chudyńska- Szuchnik: Myślę, że jedną z odpowiedzi można znaleźć w obiektach zaprojektowanych przez studentów Wydziału Wzornictwa w ramach programu „Projektowanie oparte na rzemiośle”, który prowadzimy od 3 lat. Produkty jakie powstały w trakcie tej współpracy są właśnie trwałe i dobrze się starzeją, dzięki temu, że opierają się na solidnych, naturalnych materiałach i wypróbowanej, manualnej technologii – wartościach jakie są typowe dla rzemiosła. Weźmy na przykład buty – te wykonane w systemie ręcznej manufaktury mogą służyć co najmniej dwa, trzy razy dłużej niż ich przemysłowe odpowiedniki. A przy okazji są produktem spersonalizowanym, odpowiadającym potrzebom estetycznym czy zdrowotnym klienta. Przykład związany z wnętrzami to sztukateria – jest również trwała i ekologiczna, a dzięki nowemu, geometryzującemu wzornictwu – niepowtarzalna i atrakcyjna.

Czy dla projektanta dzieła oparte na recyclingu to wartość dodana do marki? Ten aspekt podnosi jej wartość?

Paweł Jasiewicz: Tak. Produkty wytworzone z materiału z recyklingu wpisują się w ogólnoświatowy trend zrównoważonego projektowania i pokazują, że marka jest wyczulona na ten aspekt. Uważam, że produkty z recyklingu powinny stać się standardem w ofercie firm.

Katarzyna Chudyńska- Szuchnik: Można zaobserwować, że młode pokolenie projektantów bardzo chętnie eksploruje tę dziedzinę i widzi w niej wielką wartość. Jeśli tak powstały produkt jest atrakcyjny, klient doceni oba te walory. Nasz ulubiony przykład to wykorzystanie odpadków skórnych do zaprojektowania zabawek – retro autek dla dzieci. Można ja kupić jako zestaw do majsterkowania „Samochodziaki – rzemieślniaki”(proj. Julia Kutra), jak również wykonać własnoręcznie na warsztatach rodzinnych w Muzeum Pragi. Również odpadki z warsztatu stolarskiego zostały wykorzystane przez dwie studentki (Agnieszka Renes, Krystyna Pawlak) do zaprojektowania efektownych paneli ściennych.