REKLAMA
PARTNER PORTALU Forbo
×

Szukaj w serwisie

Centrum Polskiego Dziedzictwa buduje Panna Maria, najstarsza polska osada w USA

  • Autor: PAP
  • 03 lip 2020 10:31
Centrum Polskiego Dziedzictwa buduje Panna Maria, najstarsza polska osada w USA
fot. Unsplash

Godzinę jazdy samochodem od San Antonio, wśród pojedynczych kaktusów i szybów naftowych, położona jest Panna Maria, najstarsza polska osada w USA. Dumni ze swojego pochodzenia polscy Teksańczycy budują w niej Centrum Polskiego Dziedzictwa.

REKLAMA

Otwarcie centrum o powierzchni ponad 1,5 tys. metrów kwadratowych planowano na jesień, ale z powodu epidemii koronawirusa budowa zakończy się z poślizgiem. Dla zwiedzających dostępne będą cztery stałe ekspozycje dotyczące historii Polski w latach 966-1854, imigracji do Teksasu, Polski w XX wieku oraz "polskiego odrodzenia" w Teksasie od 1966 roku. Znajdzie się tam też sala multimedialna na kilkadziesiąt osób.

Podjeżdżając pod centrum w oczy rzuca się położony naprzeciwko budynku biały kościół oraz stary rozłożysty dąb tuż przy świątyni. "Pod tym drzewem wszystko się zaczęło. Jesteśmy przywiązani do dębowego drewna" - mówi PAP nadzorujący budowę John Wojtasczyk. Z dumą pokazuje na dębową podłogę w głównej sali, w której trwają prace wykończeniowe.

Pod tym ponad 150-letnim drzewem o północy 24 grudnia 1854 roku polscy osadnicy ze Śląska wysłuchali pierwszej mszy świętej w Pannie Marii. Później, po nocy spędzonej pod dębowymi gałęziami zaczęli zakładać swoje domostwa, ucząc się jak uprawiać ziemię w Teksasie. Po dziewięciu tygodniach podróży przez ocean i ponad dwudziestu dniach marszu znad Zatoki Meksykańskiej ustanowiono tu pierwszą polską osadę w USA.

W poszukiwaniu lepszego życia w następnych latach do Panny Marii dołączały kolejne setki polskich osadników. Na przybyłych do Nowego Świata czekały trudności, których nie doświadczali w Europie - jadowite węże, upał oraz susze.

"Najgorsze, co może się przytrafić w południowym Teksasie to susza. Modlimy się o deszcz nawet jak jest powódź" - mówi Wojtasczyk. Tegoroczny maj i czerwiec były podobno łaskawe, a opady wystarczające. Świadczy o tym zielona dolina rzeki San Antonio, która często przybiera żółty kolor.

Osadnikom w XIX wieku trudności przysparzała nie tylko natura, ale i historia. Uciekających od konfliktów na Starym Kontynencie w kilka lat po ich przyjeździe do USA dotknęła wojna secesyjna. Polacy wcielani byli do wojsk Konfederacji, w trakcie konfliktu często jednak przechodzili na stronę Unii. Przez to po zakończeniu wojny na południu Stanów Zjednoczonych nie cieszyli się sympatią anglosaskich sąsiadów.

Oprócz sympatii politycznych różnili się od nich także religią, polscy osadnicy i ich potomkowie byli katolikami, a nie protestantami. Centrum ich życia do dziś stanowi kościół, to w nim tłumnie gromadzą się w niedziele i największe święta. "Jesteśmy przede wszystkim katolikami, na drugim miejscu Polakami - tak nas nauczano" - tłumaczy Wojtasczyk.

Polacy z Teksasu urodzeni w XIX wieku mówili głównie po polsku, rzadko po angielsku. Pokolenia z początku następnego stulecia karano za mówienie po polsku w amerykańskich szkołach. "Moi rodzice nie chcieli bym cierpiała tak jak oni, więc uczyli mnie angielskiego" - tłumaczy PAP Joyce Rives z polskiego ośrodka historycznego w Pannie Marii. Tak jak inni mieszkańcy osady mówi po angielsku z charakterystycznym teksańskim akcentem. "Mamy tutaj własną gwarę, mówimy po angielsku, ale wtrącamy polskie, śląskie i rzadziej hiszpańskie słówka" - wyjaśnia.



Rekomendowane dla Ciebie


DO POBRANIA





REKLAMA

LUDZIE Z BRANŻY

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.