REKLAMA
PARTNERZY PORTALU Forbo
×

Szukaj w serwisie

Pałac Saski - najważniejszy z symboli nieodbudowanej Warszawy

  • Autor: Pap
  • 15 sie 2021 12:00
Pałac Saski - najważniejszy z symboli nieodbudowanej Warszawy
Fot. Shutterstock

Pałac Saski z Grobem Nieznanego Żołnierza - to najważniejszy z symboli nieodbudowanej Warszawy. Jego rekonstrukcja byłaby nie tylko odtworzeniem pięknego zabytku, ale przede wszystkim zamknięciem ramy urbanistycznej w najważniejszym dla tożsamości narodowej i kulturowej Polaków miejscu stolicy.

REKLAMA

Pałac został wzniesiony w 1661 r. przez poetę Jana Andrzeja Morsztyna, w miejscu gdzie przebiegały umocnienia obronne tzw. Wały Zygmuntowskie. Jan Andrzej Morsztyn uzyskał zgodę od króla Jana Kazimierza na ich zepchnięcie i posadowienie w tym miejscu swojego pałacu.

W 1713 r. pałac zakupił król August II Mocny, który urządził w nim rezydencję królewską z placem i ogrodem wzorowanym na Wersalu. Pół wieku później pałac przestał być rezydencją królewską, ale do 1797 r. był własnością elektorów saskich i znajdowały się w nim apartamenty i biura rządowe. Stan budynku znacznie się pogorszył w trakcie Powstania Kościuszkowskiego.

W latach 1804-1816 w pałacu mieściło się Liceum Warszawskie, w którym języka francuskiego nauczał Mikołaj Chopin - ojciec Fryderyka. Rodzina Chopinów zamieszkiwała na II piętrze. W czasach Królestwa Kongresowego na placu przed budynkiem odbywały się musztry i parady wojskowe.

Budynek podczas Powstania Listopadowego uległ zniszczeniu i został odbudowany w latach 1838-1842. Wówczas powstały dwa samodzielne budynki z wewnętrznymi dziedzińcami, a główny korpus pałacu został rozebrany. Poprzez wzniesioną wówczas kolumnadę pałac został połączony z pobliskim Ogrodem Saskim. W 1864 r. Pałac Saski zakupiły rosyjskie władze wojskowe i do 1915 r. mieścił się w nim Zarząd Warszawskiego Okręgu Wojennego.

25 października 1918 r., jeszcze przed ogłoszeniem niepodległości Polski, rozporządzeniem Rady Regencyjnej Królestwa Polskiego ustanowiony został urząd szefa Sztabu Wojsk Polskich, który objął gen. Tadeusz Rozwadowski. Sztab - umieszczony w Pałacu Saskim - organizował struktury armii, systemy dowodzenia i szkolenia oraz wyposażenia.

To w tym budynku podczas wojny polsko-bolszewickiej zespół pod dowództwem ppłk. Jana Kowalewskiego złamał sowieckie szyfry, co przyczyniło się do zwycięstwa nad Armią Czerwoną w 1920 r. W tych samych murach w latach trzydziestych grupa kryptologów - Marian Rejewski, Jerzy Różycki i Henryk Zygalski - współpracujących z Biurem Szyfrów Sztabu Generalnego złamała kod niemieckiej Enigmy.

W 1923 r. przed budynkiem stanął pomnik księcia Józefa Poniatowskiego. W samym czasie zaczęto zastanawiać się nad najwłaściwszym sposobem uczczenia żołnierzy polskich poległych na różnych frontach w latach 1914-1921. Miał się tym zajmować się Tymczasowy Komitet Organizacyjny Budowy Pomnika Nieznanego Żołnierza. Zaczął on jednak działać dopiero po umieszczeniu przez anonimowego fundatora na Placu Saskim tablicy z krzyżem i napisem "Nieznanemu Żołnierzowi, poległemu za Ojczyznę". Wśród rozważanych lokalizacji pomnika były m.in. okolice Cytadeli, Fort Legionów i wylot Mostu Poniatowskiego.

Ostatecznie wybrano Plac Saski z uwagi na umieszczoną już tam płytę. 24 stycznia 1925 r. na wniosek ministra spraw wojskowych gen. Władysława Sikorskiego Rada Ministrów uchwaliła budowę Grobu Nieznanego Żołnierza w arkadach Pałacu Saskiego w Warszawie.





REKLAMA

REKLAMA

LUDZIE Z BRANŻY

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.