PPP niezbędne przy planowaniu przestrzeni nadbrzeża



PropertyDesign.pl - 28-07-2021 13:22


Nabrzeża od dłuższego czasu cieszą się dużym zainteresowaniem architektów. Do głosu dochodzi trend „waterfront”, czyli tworzenia zabudowy właśnie przy linii brzegowej rzek. Jakie wyzwania za sobą pociąga projektowanie takich miejsc?

Jeszcze w latach 80. i 90. często tereny te pozostawały niezagospodarowane, a jeśli były wykorzystywane – to częściej na potrzeby rekreacji i handlu niż kultury, biznesu czy budownictwa mieszkaniowego. Jeszcze wcześniej przecież w większych miastach śródmiejskie obszary nadbrzeżne wykorzystywano na porty i przemysł.

Przykładów nie trzeba szukać daleko – jak choćby we Wrocławiu, gdzie nieopodal Odry mieści się Elektrociepłownia Wrocław, czy w Warszawie – Elektrownia Powiśle, która dziś pełni już zupełnie inną funkcję. Od połowy XX wieku obszary te coraz częściej były opuszczane – w dużej mierze przez wzgląd na żeglugę kontenerową i przenoszenie portów na obszary pozamiejskie. Nie bez znaczenia w tym procesie była także dezindustrializacja, która postawiła przed architektami wyzwanie nadania nowych funkcji opuszczonym obiektom.

Aby przekształcić tereny te w tętniące życiem części miasta, należy przede wszystkim planować je w taki sposób, który zapewni różnorodność i tym samym sprawi, że będą zrównoważone i przyciągające innowacje.

Kluczowe jest projektowanie zrównoważone

Rewitalizacja nabrzeży w miastach jest procesem złożonym, który angażuje wielu interesariuszy. Należy uwzględnić czynniki społeczne, kulturowe, środowiskowe i ekonomiczne. Planowanie zabudowy nad rzekami to spore wyzwanie również pod względem postrzegania wśród społeczeństwa. Zwłaszcza w miastach, które doświadczyły powodzi, zmaganie się z obawami może mieć nie lada wpływ na popyt na mieszkania w tych okolicach. Jednak co ważne, coraz bardziej do głosu dochodzi świadomość podejmowanych kroków, aby takim sytuacjom zapobiegać.

– Nabrzeża to bardzo pożądane dziś przestrzenie. Interesy sektora prywatnego konkurują tu z potrzebami życia społecznego, publicznego. Kluczem do racjonalnego gospodarowania przestrzenią jest zapewnienie zrównoważonego rozwoju, zróżnicowanie funkcji tak, aby miejsca te oferowały różnorodne możliwości, które nie będą wykluczać żadnej grupy – tłumaczy dyrektor zarządzająca i PR z pracowni architektonicznej AP Szczepaniak, Agnieszka Szczepaniak. – Projektując nowe inwestycje, zawsze staramy się myśleć szeroko o całym założeniu urbanistycznym. Coraz częściej skupiamy się na obiektach typu mixed-use, które zapewniają korzystanie z nich przez całą dobę. Na taki krok zdecydowaliśmy się między innymi w Atal Towers, gdzie funkcje mieszkaniowe połączyliśmy z usługami.

Społeczna rola nabrzeża

Wyzwaniem współczesnych urbanistów jest zatem tworzenie przestrzeni inkluzywnych, które będą odpowiedzią na kwestie związane z dostępnością cenową, zmianami demograficznymi czy wykluczenie społeczne. Istotne jest zróżnicowanie oferty – aby nabrzeże nie oznaczało wyłącznie lokali usługowych wzdłuż brzegu, lecz także miejsca dla kultury, biura, mieszkania czy otwarte place. Takie łączenie funkcji jest naturalnym sposobem na integrację społeczeństwa – przyciąganie zarówno turystów, jak i miejscowych.

Tereny nad rzekami od lat są istotne z punktu widzenia tworzenia się relacji społecznych. Publiczne przestrzenie, bulwary i parki zachęcają do spędzania wolnego czasu. Są mocno osadzone w tkance miejskiej – a nadawanie im nowych funkcji i znaczeń tylko je wzbogaci.

Jak projektowane są inwestycje nad brzegiem rzek?

Oprócz samego zróżnicowania funkcji nie bez znaczenia jest również ich wygląd. Minimalistyczne, geometryczne formy i materiały odbijające światło – stal czy szkło – coraz widoczniej tworzą brzegi rzek większych miast.

Zainteresowanie terenami nadbrzeżnymi jest obecnie niemałe. Firmy chętnie decydują się na biura przy rzekach – to dla nich prestiżowy adres, bliskość centrum i atrakcyjny widok, który ma przecież znaczenie w kwestii budowania wizerunku marki. Również osoby zainteresowane mieszkaniami coraz chętniej skłaniają się ku terenom przy rzekach – głównie ze względu na duże możliwości rekreacyjne i bliskość terenów zielonych.

Co stanowi o sukcesie rewitalizacji?

Aby rewitalizacja nabrzeża okazała się sukcesem, niezbędne jest zadbanie o partnerstwo publiczno-prywatne, współpracę z organizacjami non-profit i różne modele finansowania. Zróżnicowanie zabudowy i nadawanie różnorodnych funkcji wspiera inkluzywność i jest motorem napędowym dla przestrzeni miejskiej. Istotne jest, aby poprzez odpowiednie zagospodarowanie terenu angażować lokalną społeczność, wzmacniając tym samym tożsamość miejsca.