To oficjalne, w Nowej Hucie powstanie park kulturowy



PAP - 21-11-2019 09:48


Ponad 370 ha będzie miał Park Kulturowy Nowa Huta. O jego utworzeniu zdecydowali w środę radni, by chronić układ urbanistyczny i architekturę najstarszej części tej dzielnicy, która w tym roku obchodzi 70-lecie.

Za przyjęciem uchwały opowiedziało się 28 radnych, nikt nie był przeciw, od głosu wstrzymało się 11 osób.

Park Kulturowy nie będzie obejmował całej Nowej Huty, ale teren ok. 376 ha: plac Centralny, osiedla wybudowane w latach 50. i 60. oraz najstarszą część Huty, sprzed okresu, gdy powstał tam kombinat metalurgiczny - dwór Jana Matejki z parkiem w Krzesławicach, Mogiłę z klasztorem oo. Cystersów oraz aleję Solidarności wraz z budynkami administracyjnymi HTS.

Przyjęta w środę uchwała wejdzie w życie pod koniec 2020 roku. Właściciele, zarządcy i użytkownicy nieruchomości - podobnie jak było z Parkiem Kulturowym Stare Miasto - będą mieli od tego momentu jeszcze pół roku na dostosowanie się do nowych przepisów.

"Jakie korzyści mogą płynąć z utworzenia Parku Kulturowego Nowa Huta? Na pewno poprawa jakości życia mieszkańców, podniesienie atrakcyjności terenu z uwagi na odsłonięcie osi widokowych i detali architektonicznych, uporządkowanie reklam, równe traktowanie przedsiębiorców, uregulowanie gospodarki odpadami" - wyliczała Magdalena Doksa-Tverberg z Wydziału Kultury i Dziedzictwa Narodowego Urzędu Miasta. Dodała, że uchwała o parku kulturowym wzmacnia zapisy planów miejscowych i jest narzędziem, by zapobiegać samowolom budowlanym. "Uchwała o park kulturowy to również efekt naszych konsultacji z mieszkańcami i wsłuchania się w ich głosy" - dodała.

W Nowej Hucie chronione będą: historyczny układ urbanistyczny, architektoniczna forma istniejących budynków, kompozycja placów oraz ciągi, osie i punkty widokowe umożliwiające oglądanie charakterystycznych obiektów NH.

Na terenie tego parku nie będzie można dowolnie zmieniać kolorystyki i wystroju elewacji budynków, w tym kształtu dachów i wysokości kalenicy. Wymiana stolarki okiennej, witryn sklepowych, bram czy rynien będzie możliwa przy zastosowaniu form nawiązujących do historycznych.

Precyzyjnie uregulowane są w uchwale zasady lokalizacji ogródków gastronomicznych, prowadzenia działalności usługowej i handlowej, umieszczania reklam i podświetlania budynków frontowych. Podobnie jak na Starym Mieście zakazany będzie handel w bramach i przejściach do budynków frontowych oraz przed tymi budynkami. Nie będzie można używać głośników, wyświetlaczy, taśm i listew LED oraz laserów ani podświetlać witryn, okien czy bram światłem innym niż białe lub zbliżone do białego. Nie będzie też można stosować markiz zasłaniających detale architektoniczne, widoki na zabytki czy przesłaniających osie widokowe.

"Park Kulturowy Nowa Huta jest bardziej liberalny w zapisach niż Park Kulturowy Stare Miasto" - mówiła Magdalena Doksa-Tverberg. Dodała, że przepisy nie uniemożliwiają prowadzenia działalności gospodarczej, a raczej wprowadzają pożądane standardy i wpływają na estetykę.

Tym, co różni uchwałę od restrykcyjnych przepisów dotyczących Parku Kulturowego Stare Miasto jest to, że na terenie Nowej Huty nie wyznaczono konkretnych lokalizacji dla słupów ogłoszeniowych czy punktów handlu obwoźnego, a zakaz handlu dotyczy tylko bram i przejść w budynkach frontowych. Większe niż na Starym Mieście mogą być szyldy - 2 m kw. i dopuszczono stosowanie neonów, co jest związane z tradycjami tej dzielnicy. Nie ma też ograniczeń związanych z korzystaniem z meleksów oraz segwayów.

Podczas dyskusji radna Nina Gabryś z klubu KO podkreśliła, że układ urbanistyczny Nowej Huty był tworzony w szczególnych czasach, ale powinien być on chroniony. "Park kulturowy jest ważnym krokiem w budowaniu jasnego przekazu, że jest to ważne miejsce w Krakowie. Jest to też ważny przekaz dla UNESCO, że Kraków jest zdeterminowany, aby Nowa Huta dołączyła do listy światowego dziedzictwa" - mówiła Gabryś. Dodała, że mieszkańcy od lat zabiegają, żeby architektura Nowej Huty była jak najszerzej chroniona.

Jej klubowy kolega radny Wojciech Krzysztonek mówił, że trzeba zrobić coś, żeby to niezwykłe dziedzictwo kulturowe utrzymać w odpowiedniej kondycji i w takim stanie przekazać je kolejnym pokoleniom. Zaapelował o zwiększenie środków na odnowę budynków, tak by zachęcić i wesprzeć wspólnoty mieszkaniowe do remontowania najcenniejszych nowohuckich obiektów.

Wiceprzewodniczący Rady Miasta Michał Drewnicki (klub PiS) podkreślił, że w Nowej Hucie sytuacja jest inna niż na Starym Mieście, bo w granicach parku kulturowego jest zdecydowanie mniej lokali gastronomicznych i usługowych, mniej jest więc kłopotów z reklamami, szyldami i "naganiaczami". Jak zauważył, obszar ten rozwija się coraz bardziej dynamicznie. "Ten projekt wyprzedza pewne niepokojące zjawiska, które mogą dopiero nadejść" - powiedział Drewnicki.

W internecie petycję popierającą utworzenie Parku Kulturowego Nowa Huta - stworzoną na profilu grupy Fotodokumentacja Nowej Huty - podpisało niemal 300 osób. Jej autorzy zwracają uwagę, że krajobraz kulturowy tej części Krakowa jest wyjątkowy: składa się na niego zarówno dziedzictwo dawnych podkrakowskich wsi, jak i przestrzeń miejska powstała po 1949 r., a wyróżnia ją unikatowa architektura i urbanistyka. "Nowa Huta jest ważną i aktywną częścią Krakowa. Zasługuje na należytą ochronę" - podkreślili.

Prace nad utworzeniem Parku Kulturowego Nowa Huta zaczęły się w 2016 r.

Kraków jako pierwsze miasto w Polsce przyjęło pod koniec 2010 r. uchwałę o Parku Kulturowym Stare Miasto obejmującym swoim zasięgiem tak duży obszar - całe historyczne centrum o powierzchni ponad 70 ha. Przepisy regulujące takie sprawy jak: wygląd tablic i szyldów, kolorystka elewacji frontowych kamienic, wygląd i usytuowanie kiosków, stoisk handlowych i ogródków kawiarnianych weszły w życie w grudniu 2011 r., a zapisy uchwały zaczęto egzekwować od czerwca 2012 r. Doprowadziła ona do znaczącego zmniejszenia liczby szpecących reklam i szyldów na reprezentacyjnych ulicach Starego Miasta, a handel uliczny zniknął z chodników, został przesunięty w głąb bram kamienic.(PAP)

Autorka: Małgorzata Wosion-Czoba

wos/ robs/