REKLAMA
PARTNER PORTALU Forbo
×

Szukaj w serwisie

Warszawska willa z niezwykłą historią odzyska blask

  • Autor: Urząd m.st. Warszawy
  • 27 maj 2020 16:44
fot. Unsplash

Niegdyś elegancka willa zdobiona wewnątrz polichromiami, szkoła, tzw. "Przystań" dla upadłych kobiet (późniejszy Zakład dla Upadłych Dziewcząt prowadzony przez siostry samarytanki), konspiracyjny teatr Leona Schillera czy schronienie dla Żydów w czasie wojny. Potem sklep z narzędziami, biblioteka, a od dłuższego czasu pustostan, popadający w ruinę. Dziś ma szansę stać się centrum lokalnym, integrującym społeczność i budującym białołęcką tożsamość.

REKLAMA

Ponad 100-letnia willa przy ul. Modlińskiej, składająca się z budynku głównego i dwóch niewielkich parterowych oficyn, należy do m.st. Warszawy i znajduje się w zarządzie Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami dla Dzielnicy Białołęka. Miasto przygotowało projekt remontu i adaptacji zabytkowego budynku oraz uzyskało wszelkie niezbędne uzgodnienia - zarówno konserwatorskie jak i pozwolenie na budowę. Realizację zadania przekazano Stołecznemu Zarządowi Rozwoju Miasta, który będzie mógł wkrótce ogłosić przetarg na wykonawcę prac remontowych - dzięki przyznanym środkom z budżetu m.st. Warszawy.

 Niezwykła historia białołęckiej wilii

 Budynki pochodzą prawdopodobnie z początku XX w. Zostały wybudowane w duchu skromnej secesji i charakteryzują się oszczędnym detalem.

Pierwszymi właścicielami majątku przy ul. Modlińskiej 257 na przełomie XIX i XX wieku byli państwo Pisarkowie. Księga hipoteczna dla nieruchomości została założona w 1885 r. Na początku XX w. nieruchomość stanowiła własność Karola i Karoliny Graff, po czym w 1906 r. została przejęta przez Julię z Bieleckich i Leona Hajdzionego, zwanych przez miejscowych dziedzicami. W 1914 r. Leon Hajdziony udostępnił jedno z pomieszczeń w domu głównym na potrzeby działalności szkoły powszechnej, która funkcjonowała w tym miejscu do 1922 r.

W 1921 r. Skarb Państwa zabezpieczył nieruchomość i przekazał ją Warszawskiemu Chrześcijańskiemu Towarzystwu Ochrony Kobiet, które zorganizowało w budynku przy Modlińskiej 257 ośrodek "Przystań" dla młodych prostytutek. Trafiały tu kobiety "moralnie zaniedbane", które przeszły przymusową kurację w szpitalu skórno-wenerycznym św. Łazarza, zlokalizowanym przy ul. Książęcej w Warszawie. Po kuracji w szpitalu dziewczęta trafiały do zakładu, aby mogły nauczyć się nowego zawodu i zyskać nowe perspektywy. Od 1927 r. zakład przy Modlińskiej przejęły Samarytanki. Przełomowym wydarzeniem był rok 1937, kiedy to do "Przystani" przybyła siostra Benigna Umińska, dzięki której adres Modlińska 257 zapisał się jako ważne miejsce w historii polskiego teatru.

Siostra Benigna - wcześniej Stanisława Umińska (1901-1977) - zanim została siostrą zakonną, była aktorką. Pomimo nowego życia, nie zerwała kontaktów ze środowiskiem teatralnym. Przyjaźń z Leonem Schillerem zaowocowała wystawieniem 1 stycznia 1943 r. sztuki pt. "Pastorałka", w której w roli aktorek zostały obsadzone upadłe dziewczyny z zakładu w Henrykowie. Na spektaklu pojawili się znamienici goście: Czesław Miłosz, Witold Lutosławski, Jerzy Andrzejewski oraz bardzo wówczas młodzi uczniowie tajnych kompletów teatralnych - Danuta Szaflarska i Andrzej Łapicki.

W czasie II wojny światowej w budynku przy Modlińskiej znalazły schronienie dzieci żydowskie, które Irena Sendlerowa osobiście przywoziła, a także partyzanci, którzy przechowywali broń w pomieszczeniach gospodarczych zakładu.



Rekomendowane dla Ciebie


DO POBRANIA





REKLAMA

LUDZIE Z BRANŻY

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.