REKLAMA
PARTNERZY PORTALU Forbo
×

Szukaj w serwisie

Murale w Łodzi. Pamiątki z czasów PRL-u na ścianach kamienic

  • Autor: UM Łódź
  • 22 wrz 2021 14:59
Murale w Łodzi. Pamiątki z czasów PRL-u na ścianach kamienic
Murale PRL w Łodzi. Fot. Bartosz Stępień
Murale w Łodzi. Pamiątki z czasów PRL-u na ścianach kamienic
Murale w Łodzi. Pamiątki z czasów PRL-u na ścianach kamienic
Murale w Łodzi. Pamiątki z czasów PRL-u na ścianach kamienic
Murale w Łodzi. Pamiątki z czasów PRL-u na ścianach kamienic
Murale w Łodzi. Pamiątki z czasów PRL-u na ścianach kamienic
Murale w Łodzi. Pamiątki z czasów PRL-u na ścianach kamienic
Murale w Łodzi. Pamiątki z czasów PRL-u na ścianach kamienic

Na ulicach Łodzi wciąż oglądać można pozostałości wielkoformatowych reklam z lat 60., 70. i 80. XX wieku. Jak powstawały? Jak ewoluował ich styl? Które z istniejących do dziś są warte uwagi?

REKLAMA

Pierwsze reklamy malowane na ścianach kamienic pojawiły się w połowie lat 50. XX wieku, ale najwięcej realizacji powstało w latach 70. i 80. XX w., gdy przy okazji tworzenia tras przelotowych, takich jak Trasa P-P (ciąg ulic Zachodniej i al. Kościuszki) czy Trasa W-Z (al. Piłsudskiego i al. Mickiewicza) pojawiło się wiele pustych ścian szczytowych. Dzięki malowanym wówczas reklamom szare miasto stało się kolorowe, a sterczące ściany przestały „kłuć” w oczy.

Używając słowa „reklama” opisując murale z czasów PRL dokonujemy pewnego nadużycia znaczeniowego, gdyż... nie miały one funkcji reklamowej w obecnym rozumieniu. Z powodu braku wolnego rynku były to raczej ogromne obwieszczenia, wszak jeśli ktoś miał oszczędzać, to robił to w PKO, a produkty z zagranicy kupowano wyłącznie w Peweksie. Kampanie reklamowe mogły trwać nawet i 20 lat.

Oprócz przedsiębiorstw ogólnopolskich, takich jak Baltona, Foton, Pewex czy PKO, na ścianach reklamowały się łódzkie zakłady przemysłu włókienniczego. Niewiele jest już dziś tego rodzaju pamiątek, lecz np. reklama zakładów „Pierwsza” wciąż przypomina o tym słynnym przedsiębiorstwie.

Jak powstawały łódzkie murale?

Projektowanie reklam rozpoczynało się od pomysłu i kartki papieru. Podstawą był kontur ściany, na której miał powstać mural. Twórcy dobierali wielkość napisów do rozmiarów budynku, dbali o wyważenie głównych motywów oraz dobierali odpowiednią dla danej okolicy kolorystykę. Czasami dla potrzeb kompozycji wykorzystywano układ kominów, okien czy skosy dachu.

Wykonując reklamę posługiwano się projektem w skali z naniesioną siatką. Sporadycznie w miarę możliwości stosowano rzutnik. Mural-reklama, w zależności od tempa prac i wielkości ściany mógł powstawać zarówno w kilka dni, jak i w kilka tygodni. Najczęściej prace wykonywała grupa dwu-trzy osobowa, rzadziej pojedyncze osoby.

Dzięki temu, iż twórcy ówczesnych reklam byli absolwentami rozmaitych akademii plastycznych, na ulicach Łodzi oglądać można było całą masę naprawdę mocnych projektów graficznych, stanowiących kwintesencję stylu lat 60., 70. i 80. XX wieku. Artyści-plastycy w realizacjach „przemycali” aktualne trendy w europejskiej grafice oraz elementy charakterystyczne dla własnej twórczości.

Ewolucja murali

Pierwsze reklamy, tworzone od połowy lat 50. XX w. do początku lat 70. XX w., cechowały się znaczną dosłownością. Na ścianie pojawiał się reklamowany produkt, tak jak w przypadku zakładów fotochemicznych „Foton”, gdzie na ścianie pojawiły się rzędy pudełek filmów Fotopan. Częstokroć na jednej reklamie usiłowano przedstawić całą ofertę danego sklepu, co przekładało się na wizualne przeładowanie projektu.



Rekomendowane dla Ciebie





REKLAMA

REKLAMA

LUDZIE Z BRANŻY

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.