REKLAMA
PARTNER PORTALU partner portalu
×

Szukaj w serwisie

Muzealny projekt przypomni rękodzielniczą tradycję Koziegłów

  • Autor: PAP
  • 19 cze 2020 16:57
Muzealny projekt przypomni rękodzielniczą tradycję Koziegłów
Fot. Marine Dumay / Unsplash

Dwuletni projekt badawczy Muzeum Częstochowskiego ma przypomnieć znaczenie i dorobek Koziegłów jako prężnego ośrodka twórczości rękodzielniczej, ma też zachęcić mieszkańców do podtrzymania tradycji wykonywania ozdób z wiórów osikowych.

REKLAMA

"Projekt ma charakter badawczo-ekspozycyjno-edukacyjny. Luk do wypełnienia w temacie jest bardzo wiele, najważniejsze jednak zadanie polega na ocaleniu od zapomnienia działań, które w takiej formie i takim kształcie nie mają odpowiednika ani w kraju, ani za granicą" - powiedziała w piątek PAP kierowniczka Działu Etnografii Muzeum Częstochowskiego Ewelina Mędrala-Młyńska.

"W czasie trwania zadania zostanie podjęta próba wpisania wykonywania ozdób z wiórów osikowych na krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Aby to się udało, musimy jednak dowieść, że ten zwyczaj wciąż żyje. Zastanawiamy się w muzeum, czy uda się podać to potencjalnemu odbiorcy w na tyle atrakcyjnej formie, żeby go znowu ożywić. W planach mamy m.in. warsztaty - dla dorosłych, dzieci i całych rodzin" - dodała.

W 2020 r. w Koziegłowach będą prowadzone badania terenowe i zbierane informacje niezbędne do prawidłowego przygotowania wystawy i katalogu. Materiały źródłowe są bardzo skąpe, nie powstała żadna książka dotycząca tego zagadnienia. W związku z tym duży nacisk zostanie położony na właściwe i całościowe przyjrzenie się zagadnieniu. Przewodnikiem badaczy będzie pani Izabela Churas, twórczyni wykonująca ozdoby z wiórków osikowych, która pomoże dotrzeć do innych żyjących wytwórców oraz będzie cennym źródłem wiedzy w zakresie historii zdobnictwa z wiórów.

Częścią projektu będzie też wystawa, stworzona w oparciu o zbiory Działu Etnografii Muzeum Częstochowskiego w 2021 r. Zostanie na niej ukazany zarówno proces pozyskiwania wiórów, jak i tworzenia z nich ozdób oraz przedmiotów codziennego użytku (jak np. kapelusze). Wystawę, po jej zakończeniu, będzie można wypożyczyć z Muzeum Częstochowskiego nieodpłatnie instytucjom muzealnym. Jeżeli powodzeniem zakończy się próba wpisania wiórów osikowych na listę niematerialnego dziedzictwa, ekspozycja w sposób kompleksowy będzie prezentowała ten wycinek dziedzictwa kulturowego Polski.

Najistotniejszym wymiarem projektu ma być jednak jego walor edukacyjny. Wystawa nie tylko będzie wizualizowała twórczość koziegłowską, ale też kompleksowo informowała. Ekspozycji towarzyszyć będą materiały edukacyjne - gra domino oraz zestaw kreatywny "zrób to sam". Wszystkie działania będą rejestrowane i prezentowane na specjalnie przygotowanej stronie www. Będzie ona kompendium wiedzy na temat projektu. Dwuletni projekt otrzymał dotację w wysokości 50 tys. zł z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach priorytetu Kultura ludowa i tradycyjna 2019.

Historia wyplatania w Koziegłowach sięga końca XIX w., gdy wielu mieszkańców trudniło się pleceniem kapeluszy ze słomy żytniej. Po I wojnie światowej sięgnięto po wióry, początkowo topolowe i wierzbowe, a później osikowe. Zaczęto tworzyć kapelusze, grzebieniarki - wieszane na ścianie ozdobne etui na grzebienie, a także dywaniki. W 1964 r. powstała Spółdzielnia Przemysłu Rękodzieła Ludowego i Artystycznego "Zawada" w Zawadzie, w której na dużą skalę powstawały przede wszystkim kwiaty z wiórów osikowych - maki, róże, grochy.

Wkrótce potem zaprezentowano je na wystawie "Kwiaty dla Warszawy" i zyskały ogromną sławę. W latach 60.-80. XX w. ozdoby z Koziegłów ożywiały szare wnętrza mieszkalne swoimi intensywnymi kolorami. Koguty, pawie, kwiaty, barwne kompozycje ozdabiały ściany, stanowiły całoroczne ozdoby, które z czasem zostały wyparte przez plastikowe elementy wystroju wnętrz rodem z Chin. W związku z coraz mniejszym zainteresowaniem twórczością, zaczęto porzucać rękodzieło, spółdzielnia upadła, a kolejne pokolenia nie przejawiały chęci zgłębiania tajników twórczości z wiórów osikowych. (PAP)

autorka: Anna Gumułka

lun/ dki/

Podobał się artykuł? Podziel się!


Rekomendowane dla Ciebie