REKLAMA
PARTNER PORTALU
×

Szukaj w serwisie

Powstało kolejne wirtualne muzeum. To już prawdziwy trend?

  • Autor: PAP
  • 04 kwi 2022 16:55
Powstało kolejne wirtualne muzeum. To już prawdziwy trend?
fot. shutterstock

Powstało wirtualne muzeum prezentujące lokalny zwyczaj pucheroków – to usmarowane sadzą dzieci poprzebierane w wysokie czapy, które w Niedzielę Palmową chodzą po domach i zbierają smakołyki. Pucheroki można spotkać tylko w podkrakowskiej gminie Zielonki.

REKLAMA

Wirtualne Muzeum Pucheroka znajduje się na stronie internetowej muzeumpucheroka.pl. Projekt został zrealizowany przez Centrum Kultury, Promocji i Rekreacji w Zielonkach we współpracy z Muzeum Etnograficznym w Krakowie dzięki grantowi z Ministerstwa Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu z programu "Kultura ludowa i tradycyjna 2021".

Jak oceniła Beata Skoczeń-Marchewka, współtwórczyni muzeum i starszy kustosz Muzeum Etnograficznego w Krakowie, wirtualna placówka jest skarbnicą wiedzy, w której zgromadzono informacje - dokumenty źródłowe, filmy, zachowane artefakty i fotografie ukazujące ten unikalny zwyczaj. Obecnie w zasobach muzeum jest ponad 120 obiektów związanych ze zwyczajem pucheroków, a baza wiedzy jest stale rozbudowywana.

Wśród prezentowanych rekwizytów - wskazała przedstawicielka muzeum - są np. czapka i laska pucherokowa pochodząca z 1939 roku, która została przekazana w darze do Muzeum Etnograficznego przez nauczyciela z Zielonek Jana Kantego Karkoszkę. W wirtualnych zbiorach znajdują się także archiwalne fotografie z corocznych przeglądów pucherokowych organizowanych przez gminę Zielonki, a także filmy oraz materiały promocyjne związane ze zwyczajem np. gra planszowa "Pucheroki" czy maskotka przedstawiająca pucheroka.

W ocenie twórców Wirtualne Muzeum Pucheroka pomoże ochronić i zachować ciągłość tradycji, która jest wyjątkowa, pozwoli także na prezentację i promocję pucheroków poza terenami, na których zwyczaj ten jest jeszcze kontynuowany.

Muzeum jest ciągle rozbudowywane, dlatego jego twórcy apelują do mieszkańców gminy Zielonki o przeszukanie rodzinnych archiwów, aby znaleźć i udostępnić zachowane pamiątki związane z tym zwyczajem. Zdjęcia związane z pucherokami można przesyłać na adres: muzeumpucheroka@zielonki.pl.

"Liczę, że portal stanie się punktem wyjścia do dalszych, także prywatnych poszukiwań (…). Zwyczaj pucheroków będzie istniał tak długo, jak długo mieszkańcy gminy będą sami świadomi wartości jaką jest kultywowanie tej tradycji. Zaangażowanie w zachowanie pamięci o pucherokach - także przez wzbogacanie zasobów Wirtualnego Muzeum Pucheroków jest jednym ze sposobów zachowania tradycji" - apeluje Beata Skoczeń-Marchewka.

Pucheroki to poprzebierane w wysokie czapy ozdobione kolorową bibułką i usmarowane sadzą dzieci, wygłaszające zabawne oracje i zbierające do koszyków jajka i smakołyki. Od wczesnego ranka w Niedzielę Palmową chodzą one po domach we wsiach podkrakowskiej gminy Zielonki.

Nazwa obrzędu pochodzi od łacińskiego słowa puer - chłopiec. pucheroki to zwyczaj zapoczątkowany w XVII wieku przez krakowskich żaków, którzy w Niedzielę Palmową, chodząc po domach w przebraniach, zbierali wiktuały na zbliżające się Święta Wielkanocne. Obecnie ten zwyczaj jest kultywowany tylko w podkrakowskiej gminie Zielonki.

Jak podaje CKPiR w Zielonkach, strój pucheroka składa się przede wszystkim z wielkiej spiczastej czapy, dziś bardzo kolorowej, wykonanej z tektury i oklejonej paskami bibuły, a niegdyś wykonanej ze słomy. Nieodłączny jest też kożuch wywrócony futrem na wierzch, przepasany powrósłem ze słomy, coraz częściej zastępowanym dziś przez skórzany pasek. W prawej ręce pucherok ma puchę, czyli laskę do wystukiwania rytmu oraz oganiania się od wiejskich psów. W lewej ręce koszyczek wyścielany słomą, sianem lub sieczką, do którego zbiera jajka. Twarz powinien mieć umazaną sadzą w miejscach, gdzie wkrótce pojawią się wąsy i broda.

Oracje wygłaszane przez przebierańców spisał propagator tej tradycji Henryk Banaś i opublikował w swej książce "Bibicka pieśń". Korzystało z niej i korzysta wiele pokoleń pucheroków.

Obecnie w Niedzielę Palmową organizowany jest gminny przegląd pucheroków w Bibicach, w którym uczestniczy co roku po kilkadziesiąt dzieci z przedszkoli i szkół w gminie Zielonki.

Podobał się artykuł? Podziel się!


Rekomendowane dla Ciebie





Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.