REKLAMA
×

Szukaj w serwisie

Wielka wstęga na placu Grzybowskim - to pomnik dla Polaków

  • Autor: Propertydesign.pl
  • 19 mar 2014 11:36
Wielka wstęga na placu Grzybowskim - to pomnik dla Polaków
Pomnik dla Polaków ratujących Żydów na placu Grzybowskim - Miejsce I - Piotr Musiałowski i Paulina Pankiewicz, współpraca: Michał Adamczyk
Wielka wstęga na placu Grzybowskim - to pomnik dla Polaków
Wielka wstęga na placu Grzybowskim - to pomnik dla Polaków
Wielka wstęga na placu Grzybowskim - to pomnik dla Polaków
Wielka wstęga na placu Grzybowskim - to pomnik dla Polaków
Wielka wstęga na placu Grzybowskim - to pomnik dla Polaków
Wielka wstęga na placu Grzybowskim - to pomnik dla Polaków
Wielka wstęga na placu Grzybowskim - to pomnik dla Polaków
Wielka wstęga na placu Grzybowskim - to pomnik dla Polaków
Wielka wstęga na placu Grzybowskim - to pomnik dla Polaków
Wielka wstęga na placu Grzybowskim - to pomnik dla Polaków
Wielka wstęga na placu Grzybowskim - to pomnik dla Polaków
Wielka wstęga na placu Grzybowskim - to pomnik dla Polaków
Wielka wstęga na placu Grzybowskim - to pomnik dla Polaków
Wielka wstęga na placu Grzybowskim - to pomnik dla Polaków
Wielka wstęga na placu Grzybowskim - to pomnik dla Polaków
Wielka wstęga na placu Grzybowskim - to pomnik dla Polaków

Spośród 48 zgłoszonych prac jury wybrało projekt, który ich zdaniem, najlepiej ukazuje bohaterstwo ludzi, którzy poświęcali własne życie dla ratowania Żydów w latach 1939-45. Zwycięska praca to wstęga przecinająca Plac Grzybowski - autorami są Piotr Musiałowski i Paulina Pankiewicz, którzy współpracowali z Michałem Adamczykiem.

REKLAMA

Wyniki konkursu:

Miejsce I - Piotr Musiałowski i Paulina Pankiewicz, współpraca: Michał Adamczyk (Warszawa)

Miejsce II - Piotr Wesołowski, Agnieszka Hawryszczuk (Mietków)

Wyróżnienia:
1. Bulanda, Mucha Architekci Sp. z o.o., współpraca: Andrzej Bulanda, Maciej Bulanda, Jacek Chyrosz, Jadwiga Gajczyk, Włodzimierz Mucha (Warszawa)
2. JRK 72 Architekt Jacek Krych, współpraca: Jacek Krych, Klaudia Fiegler, Michał Nawrot, Joanna Urbanowicz, Marek Szeniawski (Gliwice)
3. Anna Drozd-Tutaj (Kraków)

Autor zwycięskiej pracy otrzyma 70 000 zł oraz zaproszenie do dalszej pracy nad powstaniem pomnika. Druga nagroda wynosi 40 000 zł, wyróżnienia – w sumie 30 000 zł.

Pomnik ma upamiętniać obywateli II Rzeczypospolitej, którzy podczas wojny ratowali od śmierci Żydów i Polaków pochodzenia żydowskiego. Ma także wspominać organizacje, które pomagały im przetrwać lata niemieckiej okupacji. Nazwiska osób, które narażały lub poświęcały własne życie dla ratowania skazanych na zagładę, mają być wyeksponowane w szczególny sposób.

Obiekt w założeniu ma składać się z dwóch osi narracji – kompozycji pomnika oraz ściany memorialnej z imiennymi tablicami, usytuowanymi w arkadach kościelnych od strony ulicy Bagno.

Lokalizacja pomnika na pl. Grzybowskim ma znaczenie symboliczne. W pobliżu znajdowało się getto oraz siedziba Judenratu – Żydowskiej Rady Starszych, która administrowała gettem w imieniu okupanta.

Organizatorem konkursu było m.st. Warszawa i Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa. 

- Wyłowiliśmy pięć najlepszych, którym przyznaliśmy trzy wyróżnienia i dwie nagrody po 70 i 40 tys. zł - mówił przewodniczący jury konkursowego Marek Mikos z Biura Architektury i Planowania Przestrzennego Miasta.

I miejsce:

Zwycięski projekt stanowi całościową i spójną odpowiedź na wyzwanie tematu i miejsca. Wstęga jest przestrzennym gestem w skali placu odpowiadającym bohaterstwu jednostki wobec przemocy i śmierci. Intuicyjnie, nie zaś dosłownie, odczuwamy symbol łączenia się, przenikania dwóch światów, słowem: trudny optymizm, jaki wyrażał się w postawie Polaków ratujących Żydów w czasie niemieckiej okupacji. Wstęga stanowić będzie dominantę czytelną w kontekście otoczenia, a jednocześnie stanowi optymalne i niemonotonne rozdzielenie przestrzeni ulicy i dziedzińca kościoła Wszystkich Świętych. Napisy na wstędze mają być umieszczone w czterech językach: po polsku, po hebrajsku, po angielsku i po niemiecku.

II miejsce:

Projekt jest śmiałą próbą dialogu z arkadą Marconiego. Drogę wzdłuż kościoła pomyślano jako kompozycję czarnych bloków o zmiennej geometrii, które symbolizują dramatyzm sytuacji. Daje to interesującą przestrzennie odpowiedź na problem przenikania strefy placu i ulicy z arkadami i dziedzińcem przykościelnym. Wątpliwości budzi przytłaczający pesymizm przekazu i rozpoznawalność pomnika w skali placu i z dalszych perspektyw. Granica między drogą z czarnych brył a dziedzińcem kościoła faktycznie wymagałaby i tak ogrodzenia, choćby ukrytego.

Wyróżnienie nr 1:

Trafna, czytelna metafora otwartych drzwi i przejścia przez wąski korytarz. Lakoniczny znak symbolizujący ukrycie, ryzyko, poruszanie się w szczelinie wolności. To, co jest zaletą, okazuje się też wadą: ściany są zbyt niskie a odległość między nimi (przy drodze tam i z powrotem) zbyt wąska. Trudno ignorować ryzyko dewastacji i kwestię bezpieczeństwa zwiedzających. 

Wyróżnienie nr 2:

Abstrakcyjna przestrzeń tunelu podejmuje klasyczną już próbę modernistycznej budowy symbolu przez przestrzeń i drogę widza od ciemności podziemia do światła. Rozwiązanie czyste od strony koncepcyjnej, z prawidłowym ruchem publiczności. Skala wejścia w kontekście arkad budzi jednak poważne wątpliwości, a budowa podziemi, gdy obok są autentyczne podziemia kościoła, w którym ukrywano Żydów wydaje się chybiona. Pozostawienie otwartego w nocy tunelu budzi wątpliwości związane z zachowaniem porządku i bezpieczeństwa zwiedzających.

Wyróżnienie nr 3:

Wyróżnienie przyznano za propozycję syntetycznego znaku pojednania, próbę wyrażenia idei ratowania Żydów przez Polaków i hołdu temu cichemu, trudnemu bohaterstwu. Jury doceniło również włączenie do kompozycji pomnika bocznej ściany arkady Marconiego. Rozwiązanie nie jest jednak dostosowane skalą do otoczenia, a element narracji – długi mur z tysiącami nazwisk razi schematyzmem.

 

 

Podobał się artykuł? Podziel się!


Rekomendowane dla Ciebie